Hẳn chúng ta chưa quên, tháng 4-5/2024 là thời điểm các trang mạng xã hội của Việt Nam như “lên đồng” với hiện tượng người bộ hành “tập học Phật” tên thật là Lê Anh Tú, pháp danh “Thích Minh Tuệ”. Mọi chuyện sẽ không quá ồn ào nếu như không xuất hiện “làn sóng đen” trên các các trang mạng xã hội nhằm chống phá Phật pháp và chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước. Rất kịp thời và nhanh nhạy, chuyên mục “Góc nhìn” của báo Tin tức - Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đã mau chóng có bài bình luận “Nhận diện âm mưu lợi dụng ‘hiện tượng Thích Minh Tuệ’” của tác giả Trần Thu Hằng lên tiếng bảo vệ Phật pháp, bảo vệ những người tu hành chân chính và các chính sách tôn giáo. Tác phẩm đã được Hội đồng Giải báo chí TTXVN 2024 thống nhất trao giải cao nhất thể loại Xã luận, bình luận.

1. Hình ảnh một người bộ hành chân trần, cầm lõi nồi cơm điện đi dọc các con đường từ Bắc chí Nam ban đầu không gây nhiều chú ý, cho đến khi những video do một số YouTuber, TikToker đăng tải trên các trang mạng xã hội bắt đầu “viral”. Từ lúc này, mỗi bước chân của vị Minh Tuệ và bất cứ địa điểm nào người bộ hành “tập học” đi qua hay dừng chân đều kéo theo những đám đông tụ tập, chen lấn, hỗn loạn trên các ngả đường.
 

Nhà báo Trần Thu Hằng, báo Tin tức và Dân tộc, tác giả bài viết và cũng là thành viên nhóm viết bình luận cho chuyên mục Góc nhìn của Báo

Mọi chuyện sẽ chỉ dừng lại ở vấn đề trật tự xã hội, an toàn giao thông, hay cuộc chạy đua kiếm tiền quá ồn ào trên các nền tảng xã hội, nếu như không phải cùng lúc với làn sóng tung hô vị Minh Tuệ là “Phật sống”, là “bậc chân tu”, cũng đồng thời xuất hiện một làn sóng dồn dập không kém với những bài viết, video chỉ trích, phê phán Giáo hội Phật giáo Việt Nam và các tu sĩ Phật giáo. Làn sóng thông tin tiêu cực này - dựa trên một số vụ việc “con sâu làm rầu nồi canh”, cùng với việc so sánh “hạnh đầu đà” - đã quy chụp, chỉ trích, phỉ báng Giáo hội, làm xói mòn niềm tin, chia rẽ cộng đồng Phật tử, hạ uy tín Phật giáo. Và đặc biệt là nhiều thông tin nhằm chống phá chính sách tôn giáo của Nhà nước. “Làn sóng đen” tràn từ các trang mạng xã hội cá nhân, cho đến các fanpage, kênh YouTube chính thức của các cơ quan, tổ chức truyền thông nước ngoài và các tổ chức phản động, khiến một bộ phận người dân nảy sinh tâm lý hoang mang, hoài nghi về Phật giáo Việt Nam, về chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta, thậm chí hùa theo những luồng thông tin chống phá.

Là một người tôn kính đạo Phật - tôn giáo với những giá trị thiện lành, trí tuệ, đồng hành cùng dân tộc ta qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tôi đã không khỏi bất bình trước những luồng thông tin tiêu cực này. Chính vì thế, tôi đã rất hào hứng vào cuộc sau khi nhận được chỉ đạo của Tổng biên tập báo Tin tức Ninh Hồng Nga, giao nhiệm vụ thực hiện một bài “Góc nhìn”, nhằm nhận diện chân tướng của làn sóng lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” để chống phá Phật pháp, chống phá chính sách của Đảng, Nhà nước. Vấn đề của tôi lúc này là phải tìm ra được một lối viết kết hợp giữa lý lẽ, lập luận sắc bén với những kiến thức về Phật học một cách phù hợp để đông đảo công chúng có thể hiểu và đồng cảm.

Luồng thông tin tôn sùng vị Minh Tuệ đang dâng lên rất cao trong công chúng và cộng đồng mạng, những đối tượng “ăn theo” làn sóng này cũng hoạt động chống phá rất mạnh mẽ, trong khi còn thiếu những thông tin phản biện, nhận diện và bảo vệ chính pháp Phật, bảo vệ người tu hành Phật giáo chân chính. Do đó, Ban biên tập đã nhận định trước, một bài viết thể hiện góc nhìn như vậy chắc chắn sẽ vấp phải phản ứng trái chiều từ những đối tượng được “nhận diện”, cũng như từ cộng đồng mạng nói chung.

Với trách nhiệm định hướng dư luận giữa một biển thông tin ồn ào, nhiều thông tin chống phá đang “len lỏi”, thao túng dư luận, Ban biên tập Báo với bản lĩnh chính trị và nghề nghiệp vững vàng đã cho lên bài vào thời điểm vô cùng nhạy cảm như vậy. Đây cũng là bài viết đầu tiên trong hệ thống các cơ quan báo chí đưa ra quan điểm và những lý lẽ sắc bén, dựa trên những kiến thức về Phật học, để vạch mặt những luận điệu lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” nhằm chống phá Phật pháp và chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước.
 
2. Đúng như nhận định, tác phẩm Nhận diện âm mưu lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” vừa lên trang đã gây ra một hiệu ứng chưa từng có trong lịch sử báo Tin tức. Lượt bạn đọc truy cập trực tiếp vào bài tăng lên mức kỷ lục. Đó là chưa kể tới việc bài viết được dồn dập chia sẻ tại nhiều trang báo điện tử và “viral” khắp các trang mạng xã hội. Hàng ngàn bình luận về bài viết đã được gửi về qua trang điện tử, fanpage, email của tòa soạn. Bên cạnh những thành phần quá khích, chống phá gửi bình luận hăm dọa tờ báo và tác giả, thì hầu hết các bình luận, email và cả các cuộc gọi về tòa soạn đã bày tỏ sự ủng hộ, cảm ơn vì những lý lẽ xác đáng mà bài viết đưa ra, nhằm giúp dư luận có một cái nhìn tỉnh táo trước những luồng thông tin “đen” đang lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” để mưu đồ chống phá.

Trên các trang mạng xã hội, bài viết đã được chia sẻ rộng rãi, nhận về nhiều sự tán thành, ủng hộ. Nhiều kênh Youtube cũng đã sử dụng nội dung bài viết để xây dựng video đăng tải, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. Bài viết tạo ra hiệu ứng tích cực, cổ vũ không chỉ các Phật tử, mà cả những người dân bình thường, tôn trọng những giá trị Phật pháp thiện lành đã đi vào đời sống của từng nếp nhà, từng ngôi làng trên khắp dải đất hình chữ S.
 

Tác phẩm Nhận diện âm mưu lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” của phóng viên Trần Thu Hằng đăng trên báo Tin tức, ngày 1/6/2024

Một trong những điều đáng nhớ về bài bình luận “sóng gió” này là ở thời điểm đó, tôi đã được quản trị viên của báo Tin tức khuyên nên tạm đóng các trang cá nhân, thậm chí tạm khóa các giao dịch ngân hàng điện tử để tránh trường hợp bị kẻ xấu tấn công. Kỹ thuật viên của Báo cũng đã phối hợp với Trung tâm Kỹ thuật Thông tấn để có phương án bảo vệ an ninh mạng cho hệ thống tác nghiệp điện tử của Báo. Cũng không thể không kể đến niềm vui lâng lâng khi suốt một thời gian khá dài sau khi bài viết “viral”, tôi đã nhận được không chỉ những lời động viên, khen ngợi từ các đồng nghiệp, bạn bè, mà còn từ cả những người xa lạ đã nhận ra “tác giả” vốn xuất hiện trong khung hình avatar của bài viết. Họ bày tỏ sự đồng tình và gửi lời cảm ơn vì bài viết đã nói thay tiếng nói của họ, tiếng nói bảo vệ Phật pháp, bảo vệ những người tu hành chân chính.

Đặc biệt, sau khi tác phẩm Nhận diện âm mưu lợi dụng “hiện tượng Thích Minh Tuệ” lên trang ngày 1/6/2024, cơ quan chức năng đã gặp gỡ, trao đổi với ông Lê Anh Tú về chủ trương tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta, về việc hành trì theo tín ngưỡng nhưng cần đảm bảo an toàn tính mạng và sức khỏe cho người dân cũng như sự ổn định xã hội. Ông Lê Anh Tú - Thích Minh Tuệ đã nhận thức rõ về quyền, nghĩa vụ của công dân và tự nguyện dừng bộ hành ngày 3/6/2024.

Sau gần một năm kể từ khi bài viết lên trang và được lan tỏa, đoàn bộ hành của vị Minh Tuệ tiếp tục có những hoạt động ở các nước trong khu vực, nhưng rõ ràng, những người quan tâm đến diễn biến này, dù ủng hộ hay không, cũng đã có cái nhìn tỉnh táo trước những hành động, hay mưu đồ lợi dụng để chống phá Phật pháp, chống phá Đảng và Nhà nước ta./.